Qajarieh, Articles by Fatemeh Ghaziha
  
لینک های روزانه
    سالها در ممالک متحده آمریکای شمالی به گردشگری پرداخت. خود او نوشته است که کرارا به ملاقات رئیس جمهوری، "مستر گرن"نايل آمده است.
    از امریکا به مساعدت حکومت امریکا توانسته بود مسافرتی به ژاپن بنمايد.
    اولین ایرانی که به امریکا سفر کرد.
    تا آنجا که بررسی شده، اولین ایرانی که نه برای تحصیل بلکه به قصد گردشگری قدم به امریکا گذاشت، میرزا محمد علی سیاح معروف به حاج سیاح (۱۳۰۴-۱۲۵۱ق.) بود . وی در حدود سال ۱۲۷۵ق . در بیست و سه سالگی هوس سیاحت و جهانگردی به سرش زد و بدون آنکه کسی را از قصد خود آگاه کند، از محلات به سمت قفقازیه روانه شد و در آنجا زبانهای ارمنی، ترکی و روسی را آنقدر که بتواند با آن زبانها تكلم و رفع حاجت نماید، آموخت ، پس از چندی از آنجا به استانبول رفت و از آنجا به فرانسه ، انگلستان و ایتالیا ؛ سپس به سوئد، نروژ و آلمان رفته و در آلمان دو بار بیسمارک را - از قراری که خود گفته است - ملاقات کرد و از آنجا به روسیه رفت و به کمک قونسول ایران، به حضور تزار الکساندر دوم رسید و در مراجعت به استانبول، با سید جمال الدین اسد آبادی آشنا شد و از مریدان او گردید.
    آنگاه سایر ممالک، اروپا را از قبیل سوئیس و اتریش و دانمارک و پرتغال و یونان و اسپانیا و رومانی و بلغارستان را سیاحت نمود. سپس از بندر هاوز، به کشتی نشسته، به نیویورک رفت و سالها در ممالک متحده آمریکای شمالی به گردشگری پرداخت. خود او نوشته است که کرارا به ملاقات رئیس جمهوری، "مستر گرن"نايل آمده است.
    از امریکا به مساعدت حکومت امریکا توانسته بود مسافرتی به ژاپن بنمايد. در ژاپن با حاج عبدالله بوشهری نامی - که چهل سال در ژاپن اقامت داشته بود آشنا شد. آنگاه از ژاپن به چین و از آنجا به هندوستان رفته و مدتهای مدید آن سرزمین را سیاحت و از آنجا به افغانستان و ترکستان - که تازه به تصرف روس در آمده بود - رفته بوده است. نیز وی آن طور که خودش نقل کرده ، نُه مرتبه به مکه مشرف شده بود. حاج سیاح در سال ۱۲۹۵ق. به ایران مراجعت نمود ولی از مشاهده بدبختی مردم - که در نتیجه قحطی معروف چند سال قبل(۱۲۸۸-۱۲۸۷ ) هنوز باقی بود - بی اندازه متأثر شده و مجددا قصد سفر کرد و به کشورهای دیگری از جمله آمریکا مسافرت کرد. این مسافرت مجدد او، سه سال طول کشید. هنگام مراجعت، در بمبئی نزد همشهری خود، آقا خان محلاتی رفت. آقاخان کاغذی از مادرش به او نشان داده بود و او را تشویق به مراجعت به وطن و دیدار مادر و اقارب و خویشان کرده بودپس، به ایران مراجعت و تأهل اختیار کرد.
    معاشرت حاج سیاح با سید جمال الدين - وقتی که سید به تهران آمد – موجب سوء ظن ناصرالدین شاه به وی شد و به همین خاطر او را به خراسان تبعید کرد؛ اما پس از چهار ده ماه اقامت در خراسان، مجددا مجوز ورود به تهران را دریافت کرد. ولی در این ایام بنا به دلایلی در ارتباط با نوشتجات میرزا ملکم خان علیه دولت ایران و غیره او را به مدت ۲۲ ماه در قزوین حبس نمودند؛ تا جایی که او و ميرزا_رضا، قاتل ناصرالدين شاه با هم در یک زندان بودند. او پس از ۲۲ ماه از زندان آزاد می‌شود. هنوز از زندان خلاصی نیافته بود که ماجرای قتل ناصرالدین‌شاه پیش می‌آید اما از آن‌جا که سیاح پیش از این در مورد وضعیت روحی میرزا رضا و احتمال خطر از جانب او به امین‌السلطان اخطار داده بود خطری از این جانب متوجه‌اش نمی‌شود. حاج سیاح از شرایط سیاسی روزگار خود تا حدود زیادی نا امید می‌شود و با این‌که در زمینۀ گسترش اندیشۀ قانون‌خواهی پیش از این تلاش‌هایی کرده بود اما هم‌زمان با مشروطه خود را کنار کشید و فعالیت چندانی نکرد. حاج سیاح تا پایان عمر که همزمان با جنگ جهانی اول و سقوط قاجار بود خانه‌نشین شد و در نخستین سال تاسیس حکومت پهلوی درگذشت.
    حاج سیاح - که مردی جهاندیده بود و آشنائی با حكومتهای دموکراسی در اروپا و آمریکا داشت - در اواخر عمر طولانی خود، بنا به مراسله ای که از او در روزنامه "ایران" آن زمان به تاریخ ششم مهر ماه ۱۳۰۴ش، منتشر شده، نظریات خود را درباره اوضاع و احوال اروپا و امریکای آن زمان به رشته تحریر در آورد.این جهانگرد نزدیک به صد سال زندگی کرد . در حدود سال ۱۲۵۲ق. در محلات متولد شد و در سال ۱۳۴۴ق. در شب جمعه هفتم ربیع الاول در تهران وفات یافت.
    دو کتاب از خاطرات او منتشر شده که یکی مربوط به خاطراتش در ایران عصر ناصری است و دیگر سفر نامه او در اقصی نقاط دنیا به شرح ذیل:
    ۱-خ‍اطرات‌ ح‍اج‌س‍ی‍اح‌، ی‍ا، دوره‌ خ‍وف‌ و وح‍ش‍ت‌/ ب‍ک‍وش‍ش‌ ح‍م‍ی‍د س‍ی‍اح‌؛ و ب‍ت‍ص‍ح‍ی‍ح‌ س‍ی‍ف‌ال‍ل‍ه‌ گ‍ل‍ک‍ار؛ زی‍ر ن‍ظر ای‍رج‌ اف‍ش‍ار،‏ ت‍ه‍ران‌: ام‍ی‍رک‍ب‍ی‍ر‏‫، ۱۳۵۹.‮‬‬‬
    ۲ -س‍ف‍رن‍ام‍ه‌ ح‍اج‌س‍ی‍اح‌ ب‍ه‌ ف‍رن‍گ‌/ ب‍ک‍وش‍ش‌ ع‍ل‍ی‌ ده‍ب‍اش‍ی‌،‏ ت‍ه‍ران‌: ن‍ش‍ر ش‍ه‍اب‌ ث‍اق‍ب‌: ۱۳۷۸.‬‬
    منبع : ر.ک . هاشمیان، احمد؛ گنجینه اسناد » پاييز ۱۳۸۴ - شماره ۵۹، صص۳۲-۴۰
    چهارشنبه ۹ خرداد ۱۳۹۷ ساعت ۱:۰۸
    نظرات



    نمایش ایمیل به مخاطبین





    نمایش نظر در سایت