Qajarieh, Articles by Fatemeh Ghaziha
  
لینک های روزانه
    فتحعلی شاه غافل از عواقب این حرکت ناشیانه، جشنی برپا کرده، به سلام نشست و دستور داد شهر تهران را چراغان و آذین بستند.

    تحویل سر بریده فرمانده روس به فتحعلی شاه :

    در سال ۱۲۱۹ قمری مطابق با ۱۸۰۴ میلادی یعنی نخستین سال جنگهای اول ایران و روس که حدود ۹ سال به طول انجامید ،اتفاق عجیبی روی داد و آن عبارت ازین بود که فرمانده سپاه روسیه در این جنگ ژنرال Tsitsinof تسیتسیانوف بود که بنا بر دلایلی که ذیلا خواهد آمد عوام ایران اورا اشپختر و یا اشپخدر می نامیدند.
    اتفاقی که روی داد چنین بود که این سردار با لشکریان خود وارد ناحیۀ باکو و از آن طریق ورود به دریای خزر کرده و قسمت عمدۀ آن نواحی را تسخیر کرده بود.و درین گیر و دار زمستان سختی مناطق جنگی را فرا گرفت بطوریکه هنگام نزدیک شدن روسها به باکو در میان برف و باران شدید بسیاری از چهارپایانی که توپخانه را حمل می کردند در راه تلف شدندو در پی آن بسته بودن راهها ، کمبود آذوقه ودر مضیقه قرار گرفتن سپاهیان، ژنرال را سخت نگران کرده بود.در چنین موقعیتی مصطفی قلی خان شیروانی حاکم باکو و حسینقلی خان قاجار که با سپاهی به یاری او آمده بود نیز گرفتار همان مشکلات ناشی از سرمای شدید شدند. پس با اظهار تمایل طرفین روسی و ایرانی قرار گذاشتند که ژنرال روس و حکمران باکو بهمراه فقط دوسه نفر در خارج شهر باهم ملاقات و قراری جهت ترک مخاصمه بگذارند. درین میان حسینقلی خان قاجار که قرار بودهنگام ملاقات با ژنرال روسی همراه حاکم باکو باشد ، بر خلاف جوانمردی و آئین جنگ نقشه ای کشید و هنگامیکه ملاقات روی داد ، با اشاره او از پشت به فرمانده روسی شلیک و بلا فاصله سر اورا از تن جدا کرده و شتابان به تهران و در بار فتحعلی شاه ارسال نمودند.
    به محض دریافت سر بریده فرمانده روسی ، فتحعلی شاه غافل از عواقب این حرکت ناشیانه، جشنی برپا کرده، به سلام نشست و دستور داد شهر تهران را چراغان و آذین بستند.
    چون این آوردن سر به تهران در اسرع وقت و با عجله هرچه تمامتر انجام شد،از آن روز در زبان فارسی ضرب المثل شد که « مگر سر اشپختر را آورده ای؟ که بعدها تبدیل به این شد که :«مگر سر آورده ای»
    و اما توضیح اینکه چرا به ژنرال تسیتسیانوف «اشپختر» می گفتند:
    وی علاوه بر اینکه فرمانده جنگ با ایران بود، نیز بازرس کل ارتش روسیه بود. کلمه بازرس در زبان فرانسه inspecteur انسپکتور است که در زبان روسی اینسپکتور خوانده می شود و ممکن است ،که در آن زمان عوام روسیه «اینشپکتورتلفظ کرده باشند و در زبان عوام ایران تبدیل به اشپختر و حتی اشپخدر شده است.
    ر.ک. سعید نفیسی، تاریخ اجتماعی وسیاسی ایران در دوره معاصر، تهران، چاپ مروی، ۱۳۶۸.صص۱۷۷-۱۸۰

    چهارشنبه ۳۰ فروردين ۱۳۹۶ ساعت ۱:۰۴
    نظرات



    نمایش ایمیل به مخاطبین





    نمایش نظر در سایت

    آرزو عرب اف
    ۱۹ تير ۱۳۹۶ ساعت ۹:۲۳
    سپاس از پاسخ جامع و مفيدتان





    سپاس از توجهتان
    آرزو عرب اف
    ۱۴ تير ۱۳۹۶ ساعت ۰:۵۷
    با درود
    سپاس از مطلب مفيد و جالبتان
    واكنش روسيه به اين عمل ناشيانه ى قاجاريه چه بود؟
    آيا جنگ در همان شرايط سخت و سرما ادامه يافت يا به زمان ديگرى موكول شد؟






    با سلام و درود خدمت سرکار خانم دکتر عرب اف، با تشکر از توجهتون، این واقعه در اولین سال جنگهای او ایران و روس رخ داد (1219 قمری ) و تا سال 1228 ادامه یافت و منجر به انعقاد معاهده گلستان گردید، که بسیاری از سرزمینهای ایران از دست رفت. می‌توان گفت مواد عهدنامۀ گلستان نه روسها را راضی كرده بود و نه حكومت ایران را؛ بخصوص به علت ابهاماتی كه در خطوط سرحدی وجود داشت، گهگاه تجاوزهایی از سوی روسها به ایران صورت می‌گرفت، تا اینكه در سال 1241ق. گوگچه را قوای روس تصرف کرد. و شعله جنگهای دوم ایران و روس مشتعل گردید، بدین منوال، روسها تدریجاً بر سرزمینهای متعلق به ایران غلبه كردند که منجر به انعقاد معا هده ترکمان چای در سال 1243 گردید. برای اطلاعات بیشتر . ر.ک. مقاله اینجانب، تحت عنوان " از معاهدۀ ترکمانچای تا عهدنامۀ مودت (1243 - 1340ق.) " http://ghaziha.kateban.com/post/2512
    کسری
    ۹ ارديبهشت ۱۳۹۶ ساعت ۴:۴۹
    بسیار زیبا بود



    سپاسگزارم